یکشنبه, ۱۹ مرداد , ۱۳۹۹ ساعت ۰۳:۵۰:۴۸

اطلاعات جغرافیایی استان

آخرین بروز رسانی ۱۷ام, شهریور ۱۳۹۵ ساعت ۰۶:۱۶

موقعیت جغرافیایی استان

استان کرمان در جنوب شرقی ایران و بین ۵۳درجه و۲۶ دقیقه تا ۵۹درجه و ۲۹ دقیقه طول شرقی و ۲۵درجه و۵۵ دقیقه تا ۳۲ درجه عرض شمالی قرار دارد  و با ۱۸۳۱۹۳ کیلومترمربع وسعت ، ۱۱ درصد از خاک کشورمان را به خود اختصاص داده و دومین استان کشور از نظر وسعت می باشد . این استان به شکل مثلث نامنظمی است که قاعده آن به پهنای حدود ۴۷۰ کیلومتر در شمال استان قرار گرفته و فاصله شمالی ترین و جنوبی ترین نقاط آن حدود ۶۳۰ کیلومتر می باشد . این استان از شمال به استانهای یزد و خراسان جنوبی ،‌ از جنوب به استان هرمزگان ، از شرق به استان سیستان و بلوچستان و ازغرب به استان های هرمزگان و فارس محدود می شود .

ناهمواریهای استان کرمان :

بخش اصلی ناهمواریهای استان حاصل حرکات کوهزایی متعدد در دوره های مختلف زمین شناسی می باشند . شکل نهایی ارتفاعات آن نتیجه حرکات کوهزایی آلپی است.

فعالیتهای کوهزایی بصورت چین خوردگیهای وسیع ، فورانهای آتشفشانی و فرونشینی سطح زمین در امتداد گسلها، سبب شکل گیری پستی و بلندیهای متعدد در سطح استان شده است . با گذشت زمان این ناهمواریها تحت تاثیر عوامل فرسایش قرار گرفته اند و به شکل کنونی درآمده اند.

ناهمواریهای استان را از نظر جغرافیایی و ویژگی های خاص منطقه ای می توان به دو دسته کوهستانهای مرتفع و سرزمینهای نسبتا هموار و پست تقسیم بندی نمود .

الف-کوهستانهای مرتفع :

نگاهی به نقشه نا همواری های استان نشان می دهد بخش وسیعی از کوهستانهای مرتفع استان بصورت رشته کوههای عظیم از محدوده شمال و شمال غرب استان شروع شده و با جهت شمال غربی به جنوب شرقی در مرکز استان گسترش یافته اند .

با توجه به نقشه شماره ۲این ارتفاعات از شرق به چاله لوت ، از شمال چاله رفسنجان – انار ، از غرب کفه نمکی سیرجان و از جنوب به چاله جازموریان محدود شده اند .

–کوههای شمالی استان :

این ارتفاعات سطح وسیعی از شهرستانهای زرند، راور و غرب رفسنجان را در بر گرفته و بشدت تحت تاثیر گسلها قرار دارند . قله  درارسو با ارتفاع ۳۵۴۵ متر مرتفع ترین قله این محدوده می باشد . گسل کوهبنان از ۸ کیلومتری شهر زرند می گذرد و کوهبنان بر روی آن واقع شده است این گسل از گسلهای بسیار فعال و جوان استان بوده  و زلزله های متعددی در امتداد آن رخ داده است .یکی دیگر از ویژگی های این ناحیه وجود گنبدهای نمکی در شهرستان راور

می باشد که کوهستانهای  مرتفعی را شکل داده و نقش موثری در شوری آبهای سطحی و زیر زمینی این منطقه دارد .

۲ –کوههای شرقی استان :

این ارتفاعات که ادامه رشته کوههای شمالی هستند با جهتی شمال غربی –جنوب شرقی تا بم امتداد دارند و سبب جدایی چاله لوت از چاله کرمان – چترود – زرند شده اند . عامل اساسی  در ایجاد  این ارتفاعات برخورد دوصفحه ایران مرکزی و صفحه لوت می باشد و گسل نای بند در شکل گیری آنها نقش اساسی دارد.

این منطقه از نواحی بسیار فعال زمین شناسی بوده و تمامی گسلهای آن فعال می باشند . دشت لوت در شرق این ارتفاعات قرار دارد.

ارتفاعات کوهپایه ،  بادامو  وکوههای سیرچ ، گلباف و شمال بم در محدوده این رشته کوه قرا ردارند . بلندترین قله این رشته در کوه پلوار به نام تنب با ارتفاع ۴۲۳۳ متر است .

۳ –کوههای مرکزی استان :

این ارتفاعات ،  وسیع ترین و بلند ترین کوه های استان را شکل می دهند . مهم ترین عامل موثر در شکل گیری این ارتفاعات فورانهای آتشفشانی و توده های نفوذی می باشد . مرتفع ترین قلل استان قله هزار با ارتفاع ۴۴۶۵  متر و لاله زار با ارتفاع ۴۳۵۱ متر در این ارتفاعات قرار دارند . کوهستان جوپار دارای قلل نسبتا مرتفع بوده و در جنوب شهر کرمان گسترش یافته است . بلندترین قله آن سه شاخ بزرگ به ارتفاع ۴۱۳۵ متر می باشد .

۴-کوههای غربی استان

این کوه ها از شمال شهربابک تا حوالی جنوب بم گسترش یافته اند وتوده های نفوذی متنوع و وسیعی در آ ن ها دیده می شود  ، مس سرچشمه ، مس میدوک شهر بابک ، چهارگنبد سیرجان  ،کوه فریزو درجبال بارز  از مهمترین توده های نفوذی این نوار کوهستانی هستند . آتشفشان بیدخوان با ارتفاع ۳۴۱۲ متر در مرکز این نوار کوهستانی واقع شده است.ادامه این رشته کوه سبب شکل گیری مرتفعترین شهراستان وسومین شهربلندایران یعنی شهر بافت( ارتفاع  متوسط ۲۲۵۰ متر) شده است . قله خَبْر با ارتفاع ۳۸۴۵ متر در جنوب غربی شهر بافت واقع شده است .

در محدوده شهرستان سیرجان کوههای چهار گنبد با ارتفاع بیش از ۳۰۰۰ متر در این محدوده واقع شده اند .این نوار کوهستانی در جنوب به  جبال بارز وکوههای بحرآسمان (بلند ترین قله آن نشانه۳۸۸۶متر) می پیوندد. رشته کوه جبال بارز در  بین جیرفت و بم واقع شده اند و مرتفع ترین قله آن علم شاه۳۷۴۱ متر ارتفاع دارد .

 

۵- کوههای جنوبی ( بشاگرد):

رشته کوهها ادامه رشته کوه مکران بوده که با جهتی شرقی – غربی از تنگه هرمز تا بلوچستان ادامه دارد . به دلیل غیر قابل نفوذ بودن و حاکمیت شرایط بیابانی بسیاری از سطوح آن فاقد پوشش گیاهی بوده و چهره ای خشن ، پر شیب با دره های تنگ را نمایان می سازند . این ارتفاعات  توسط  گسلها بریده بریده شده اند و بستر اکثریت رودخانه های منطقه در این گسل ها قرار دارند .

ب-سرزمینهای نسبتا هموار (دشتها) :

پهنه های کم و بیش وسیع ونسبتا هموار استان که سبب جدایی کوهستانها از یکدیگر شده اند را می توان با توجه به ویژگی های جغرافیایی حاکم بر آنها به دو گروه عمده تقسیم نمود .

الف – دشتهای بیابانی :

موقعیت جغرافیایی ، ارتفاع کم و محصور بودن در بین ارتفاعات سبب حاکمیت شرایط بیابانی بر بسیاری از دشتهای استان شده است . دشت لوت پست ترین دشت داخلی ایران ( با حداقل ۵۶ متر ارتفاع) و دشت ابراهیم آباد سیرجان مرتفع ترین دشت داخلی ایران (ارتفاع ۱۷۱۰ متر) ، چاله جازموریان ، قسمتهای وسیعی از دشت انار – رفسنجان ، کفه نمکی سیرجان در این محدوده قرار دارند . این دشتها عموما از رسوبات بادی به شکل تل ماسه ها و تپه های شنی پوشیده شده اند و رسوبات تبخیری (گچ و نمک) درآنها  دیده می شود . بزرگترین دشت ریگی ایران با وسعت ۳۷/۱۰۷۶۳ کیلومترمربع در دشت لوت واقع شده است . ریگ کرمان با وسعت ۹۱/۳۵۴ کیلومتر مربع و در جنوب شهر کرمان واقع شده است . پوشش گیاهی این نواحی به دلیل کمبود بارش ، بالا بودن دما و تبخیر ، خاک نامساعد بسیار فقیر است .


-A
+A


میزخدمت الکترونیک